Kohieren kapitale schatting Tilburg, 1665


Uitstreksel Kohieren kapitale schatting Tilburg, 1665. Voor het totaal, zie Regionaal Archief Tilburg .

In 1665 zijn er in opdracht van commissarissen van de Raad van State twee lijsten gemaakt waarop alle belastingplichtigen in Tilburg staan vermeld. De eerste lijst bevat alle personen met een vermogen van 2000 gulden of meer (inventarisnummer 379). De andere lijst bevat alle andere personen (naar beroep geordend), die in de eerste lijst niet voorkomen (inventarisnummer 380). Beide lijsten zijn bewerkt door Leo Adriaenssen.

De eerste lijst bevat 66 personen waarvan een (1) persoon met onze familienaam :
- Jan Willemssen Veramelvoirt. Zijn vermogen wordt geschat op fl. 2000.

De tweede lijst bevat ongeveer 1750 personen. Deze lijst bevat, geordend naar beroep, de volgende personen met onze familienaam:

“Ende eerste vande persoonen die hen alle met landtbouwerije soo op eijgene als gehuerde goederen generende syn”:
- Gerit Gerit Willem Gerits Veramelvoirt (II, 9v: lb, Ht)

“De naervolgende persoonen moeten alle met hender handen arbeyt hennen cost winnen ten dienst van andere ingesetenen, soo met wol als linnegaren te spinnen, spoelen, caerden, weven, spitten, spaeijen, slootgraven, dorssen als andersins” :
- Jan Goyaert Willems Veramelvoirt (II, 6: wolspinner)

“De naervolgende persoonen sijn alle drappiers ende wollewevers van hen ambacht” :
- Jan Peter Willems Veramelvoirt (II, 38: arbeider)

“De naervolgende persoonen generen hen met haerder handen arbeyt, als oock met coopmanschap, winckel-houden ende verscheyde ambachten, soo ende gelijck bij ijeder ende selve in margine staet geëxpresseert” :
- Kinderen Peter Willems Veramelvoirt, eenlopig
- Michiel Peter Willems Veramelvoirt, eenlopig
- Thomas Peter Willems Veramelvoirt, eenlopig
- Peterken Peter Willems Veramelvoirt, quesel

Wat kunnen we hier uit afleiden?


Als we ervan uitgaan dat deze lijst compleet is, kunnen we daar het volgende uit af leiden:

Er wonen in 1665 weinig personen met onze familienaam in Tilburg. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) is de bevolking van Tilburg flink uitgedund (o.a. door de verschillende pestepidemiën). In 1665 was de bevolking overigens weer aardig aangegroeid. De lijnen in de stamboom zijn in deze periode erg “dun” geworden en dus ook minder “Erffscheijdingen ende Deijlingen” (als er slechts een (1) erfgenaam is overgebleven, behoefde zo’n acte niet opgesteld te worden).

Gerit Gerit Willem Gerits Veramelvoirt (landbouwer, wonende in de Hasselt) is de enige persoon op de lijst uit mijn rechte lijn. Er staat hier echter een voornaam meer vermeld dan in alle overige documenten. In de meeste documenten staat hij vermeld als (Gerit) Gerit Willems Veramelvoirt. Hij had volgens deze lijsten geen broers en zeer waarschijnlijk ook geen zusters.

Wat opvalt is dat de voornaam Willem een populaire voornaam is (deze naam komt als patroniem in alle familienamen op de lijsten voor).

Er zijn rond 1665 slechts twee takken van de familie aanwezig in Tilburg. Boerenfamilies waren in die tijd zeer honkvast. Ook de partners werden lokaal gezocht (en gevonden). Uit de geschiedenis van de huizen in de Hasselt blijkt dat de partners in veel gevallen zelfs uit dezelfde straat afkomstig zijn.  Het  is dan ook het zeer waarschijnlijk dat deze twee takken ergens bij elkaar komen. Er is slechts een plek waar dit mogelijk en ook zeer aannemelijk is: bij Gerit Willem Jan Veramelvoirt (geboren rond 1527- overleden voor 1610) die ook aan de Hasselt woonde.